MEDIA * KRITIEK

Powerjournalistiek

Door Edi Terlaak

De verhouding tussen journalisten en PR-medewerkers wordt steeds schever. Stonden er in 1999 tegenover iedere Nederlandse journalist nog vijf PR mensen, in 2010 waren dat er al tien. [1] Toegegeven, niet al deze PR functionarissen houden zich met externe relaties bezig. Maar omdat er geen reden is om aan te nemen dat de verhouding tussen interne en externe PR sterk is veranderd, kunnen we in ieder geval zeggen dat de journalist tegen een steeds groter leger van voorlichters moet opboksen. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn als journalisten de tijd krijgen om zich kritisch met een onderwerp bezig te houden, maar juist daarop is de afgelopen decennia sterk gekort. [2]

Een voorbeeld uit de Volkskrant van 12 december illustreert de gevolgen van deze ontwikkeling.

In de afgelopen weken is de nieuwe minister Hennis-Plaschaert twee keer negatief in het nieuws geweest. Eerst sprak zij voor haar beurt over de plaatsing van Patriot raketten in Turkije en vervolgens pleitte ze voor een internationale discussie over drones (“vliegtuigjes” in de woorden van Hennis, terwijl de predator toch een spanwijdte van 14.8 meter heeft) om er door collega Timmermans op gewezen te worden dat deze discussie al gaande is. En dus rezen er vragen over haar competentie. In deze context maakte Theo Koelé voor de Volkskrant een profiel van Hennis.

Het is niet fair om iemand af te branden na twee ongelukkige uitspraken, maar het is zeker ook niet de taak van de journalist om een beginnende minister met opstartproblemen een steuntje in de rug te geven. Daar heeft het evenwel alle schijn van in Koelé’s artikel ‘Gedecideerde powerlady met durf’ (Volkskrant, 12-12-2012, p. 13).

Want hoewel militaire vakbondsman Jean Debrie een alleszins relevante bron is (die zich op de vlakte houdt en zegt een “goede eerste indruk” te hebben van Hennis) geeft Koelé vervolgens uitsluitend ruimte aan VVD parlementsleden om Hennis aan te prijzen. Han ter Broeke verzekert de verslaggever dat Hennis voor defensie “de barricade” op gaat en Hans van Baalen weet te melden dat de nieuwe minister “gedecideerd” is en “durf” heeft.

Dat partijgenoten een minister met moeilijkheden aanprijzen heeft weinig tot geen nieuwswaarde. Gelet op het machtige en soms intimiderende [3] PR apparaat van defensie waarop journalisten voor nieuwtjes zijn aangewezen laat deze journalist daarom de verdenking op zich een wit voetje te willen halen door bondgenoten van de minister een podium te geven. En hoe lastig ze het in deze tijd ook hebben, dat is een positie waarin de controleurs van de macht zich niet zouden moeten begeven.

 

[1] Mirjam Pranger et al., Gevaarlijk spel. De verhouding tussen PR & voorlichting en journalistiek (AMB, 2011), p. 34.

[2] Nick Davies, Flat Earth News (Vintage Books, 2008), p. 63.

[3] Pranger et al, Gevaarlijk spel, p. 110-111.

1 comment for “Powerjournalistiek

  1. Roel
    december 30, 2012 at 11:47 pm

    Journalisten, voorlichters, politici en lobbyisten: er is een bepaalde wisselwerking tussen deze groepen, zoals in Luyendijk’s “Psst, je hebt het niet van mij” valt te lezen. Politici en voorlichters gunnen journalisten nieuwtjes in ruil voor positieve stukjes. Journalisten worden voorlichters en politici worden lobbyisten. Uiteindelijk rest er een onuitwarbare kluwen: wie kent wie, wie belooft wat en wie gaat voor wie werken? Waar liggen de belangen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *