MEDIA * KRITIEK

Krant schrijft voor criminelen

163px-Steven_Pinker_2005Voor zijn boek The Better Angels of Our Nature liet de Amerikaanse psycholoog Steven Pinker een opinieonderzoek uitvoeren waaruit blijkt dat de meeste Amerikanen denken dat de wereld steeds gewelddadiger wordt. Zoals hij vervolgens met een karrevracht statistieken aantoont is het tegendeel het geval. Op alle fronten – moorden, oorlogen en mishandelingen – is geweld afgenomen sinds de vroegste staatsvorming. Een van de redenen voor deze discrepantie tussen feiten en perceptie is dat mensen hun mening laten afhangen van waar ze recent aandacht voor hadden, zoals berichten in de media.

Het Algemeen Dagblad meldde op 13 februari in het artikel ‘Ik wist meteen dat het foute boel was’ bijvoorbeeld:

“Overvallers pikken steeds vaker makkelijke, onbeveiligde doelwitten uit, zoals privéwoningen en cafés. Ook hebben ze het gemunt op maaltijdbezorgers. De beter beveiligde banken, tankstations en supermarkten laten ze links liggen.”

Er wordt vervolgens uitgebreid ingegaan op het verhaal van Anton Krops, die in zijn woning werd belaagd door drie gemaskerde overvallers terwijl zijn 12-jarige dochter een slaapfeestje had. Dat is zonder meer een angstaanjagende gebeurtenis, maar de cijfers die vervolgens worden geciteerd zijn dat niet.

Vorig jaar werden 351 ‘privéobjecten’ zoals woningen overvallen. Dat is welgeteld één keer minder dan in 2012. Het aantal overvallen op supermarkten halveerde vorig jaar. Bij kleinere winkels was de daling veel minder groot. Vorig jaar werden nog maar één bank overvallen en vier geldtransporten, fors minder dan in de jaren ervoor.

De daling bij ‘makkelijke doelen’ was veel minder groot. Het aantal overvallen op privépersonen en maaltijdbezorgers ging bijvoorbeeld amper omlaag. Ook bij hotels, garagebedrijven, bakkerijen, koeriersdiensten en videotheken was er geen verbetering.”

Wat angst moet inboezemen is het feit dat de daling van overvallen op privépersonen minder sterk was in 2013. De inleiding waarin wordt gesteld dat overvallers vaker ‘onbeveiligde doelen’ uitkiezen is dan ook niet onjuist, maar misleidend. Vanuit het perspectief van de overvaller is het inderdaad zo dat hij of zij vaker kiest voor dergelijke ‘makkelijke’ doelwitten, maar het artikel is geschreven vanuit het perspectief van Anton Krops en zijn familie (een foto is bijgesloten). En voor deze groep is het aantal overvallen constant gebleven (of preciezer: afgenomen met één).

Natuurlijk, persoonlijke angstverhalen verkopen beter dan een koele analyse van de cijfers. Maar dat is geen legitimatie voor dit artikel. Het cumulatieve effect van dergelijke verhalen is een samenleving die in angst leeft vanwege een verknipt beeld van een niet bestaande lawine van geweld en criminaliteit.

2 comments for “Krant schrijft voor criminelen

  1. Roel
    februari 18, 2014 at 12:50 pm

    Het is de beschavingsparadox: de tolerantie voor criminaliteit neemt sneller af dan de criminaliteit zelf waardoor de perceptie ontstaat dat criminaliteit toeneemt. De media zijn een soort klankkast waarin nieuws elkaar versterkt. Eén van de belangrijkste bezigheden van media is om te bekijken wat een ander medium bericht en daar ook over te gaan berichten. Dit in plaats van even rustig nadenken over wat ze nu zelf belangrijk vinden en waarom. Bovendien heeft het mensenbrein een bijzonder grote focus op het vermijden van risico’s. Wel zo handig op de savanne tussen de roofdieren en de hongerdood. We informeren ons daarom graag over grote gevaren, moord en doodslag. Dat doen we door het lezen van verhalen, statistieken dringen veel minder door. Zolang de diersoort mens niet slimmer wordt blijft dat ook zo. Het lijkt erop dat hier in het vrije westen mensen met een hoog IQ zich langzamer voortplanten dan de middel- en laag intelligente mensen. Omdat intellligentie grotendeels erfelijk is zal het gemiddelde IQ niet omhoog gaan. Evolutionair gezien zijn minder intelligente mensen succesvoller omdat zij zich meer voortplanten. Intelligente mensen vespillen hun tijd met nadenken, evolutionair gezien dan.

    • Edi Terlaak
      februari 18, 2014 at 9:43 pm

      Dat verhaal over meer aandacht voor gevaar om te overleven op de savanne klinkt plausibel. Je theorie over voortplanting en IQ een stuk minder. Het gemiddelde IQ neemt bijvoorbeeld toe sinds het gemeten wordt (google Flynn effect). Mensen worden dus wel degelijk steeds slimmer. Mocht intelligentie inderdaad de bottleneck zijn, dan is er dus hoop!

Laat een reactie achter bij Roel Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *