MEDIA * KRITIEK

De No Go Area van de journalist

Journalisten zien zichzelf graag als kritische mensen die het ene heilige huisje na het andere afbreken. In werkelijkheid zijn er een aantal no go areas waar een journalist zich maar beter niet kan begeven als zijn carrière hem wat waard is. Zo is het taboe om kritiek te geven op je eigen krant, ook als het zo klaar als een klontje is dat die in gebreke is gebleken.

Een mooi voorbeeld van een journalist die tot aan de grens van de no go area komt en dan terugdeinst is te vinden in de column over Greenpeace van Bert Wagendorp in de Volkskrant van 21 novemeber (p. 2). Wagendorp vindt Greenpeace “sympathiek”, maar hun acties zijn volgens hem

“herinneringen geworden aan een tijd [...] dat de illusie nog leefde dat je het kwaad kon temmen door je er aan vast te ketenen.”

320px-AS_helsinkiHet feit dat je een column schrijft betekent natuurlijk niet dat je zomaar wat kunt roepen. Als er een claim wordt gemaakt kan die waar of onwaar zijn. In het geval van Wagendorp is de claim dat directe actie niet effectief is onwaar.

Het recent herleefde eco-activisme bewijst namelijk dat directe actie nog steeds werkt. Zo waren er de protesten tegen de XL oliepijplijn die van Canada naar de Verenigde Staten had moeten lopen die tot het uitstel van het project door president Obama geleid hebben. In Nederland was er de succesvolle actie voor het behoud van een deel van de Schinveldse bossen, waar activisten zich vastketenden in boomhutten.

Wagendorp wil hier niets van weten.

“ [De] meest succesvolle actievoerder van 2013 [...] heet Edward Snowden. Hij ketende zich nergens aan vast … Kennis en informatie vormen het enige effectieve tegenwicht tegen de macht van staten en multinationals.”

Volgens deze redenatie moet het klimaatpanel van de VN, het zogenaamde IPCC, zo mogelijk nog succesvoller zijn geweest. Dit jaar publiceerde het namelijk een rapport over de menselijke invloed op het milieu van ongekende omvang en diepgang. Maar opmerkelijk genoeg is er ondanks deze overvloed aan betrouwbare ‘kennis en informatie’ geen enkel teken dat wijst op een naderend akkoord over de wereldwijde reductie van de uitstoot van broeikasgassen.

Hoe dan ook, het belangrijkste bezwaar van Wagendorp tegen de actie van Greenpeace in de poolcirkel is dat die zijn doel voorbij geschoten zou zijn:

“Ik heb de afgelopen tijd maar weinig meer gelezen over de reden voor Greenpeace’ aanwezigheid boven de poolcirkel. De actie en de gevolgen daarvan hadden het doel ervan volledig ondergesneeuwd. De vermaledijde Russen waren het item geworden, niet langer de olieboringen.”

Het is zonder meer waar dat de verslaggeving over de actie van Greenpeace zich vooral richt op de Russische reactie en het proces van de activisten. Maar het is moeilijk in te zien hoe dit Greenpeace kan worden aangerekend. Het zijn toch echt de nieuwsmedia zelf die beslissen op welke manier ze over een actie berichten. Wagendorps eigen de Volkskrant gaf hierin niet bepaald het goede voorbeeld.

Op pagina 9 van de editie waarin de column van Wagendorp over Greenpeace is afgedrukt wordt geschreven over de rechtzaak van de activisten, en niet over olieboringen. Een dag eerder scheef de Volkskrant naar aanleiding van het Greenpeace proces in Rusland over de psychologische effecten van het opsluiten van verdacten in een kooi, en niet over olieboringen (p. 3). En op 19 november pakte de krant groot uit met drie pagina’s over nota bene de media optredens van Greenpeace, en weer niet over olieboringen (p. v2-v4).

Als er iemand schuld heeft aan het gebrek aan context inzake de Greenpeace actie op de Noordpool, dan zijn dat kranten zoals de Volkskrant. Maar een oplettende journalist zoals Wagendorp weet ongetwijfeld dat kritiek op de eigen krant niet gewaardeerd wordt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *