MEDIA * KRITIEK

Ombudsvrouw de Volkskrant neemt het op voor de chiropraxie

Door Edi Terlaak

Een van de nadelen van commerciële nieuwsmedia is dat ze moeten inspelen op de wensen van de klant. Ook als die wensen irrationeel zijn.

Daniel_David_PalmerNatuurlijk zijn er checks and balances tegen het commerciële denken bij nieuwsorganisaties. Zo is er de ombudsman, die als onafhankelijke kracht artikelen van een krant kritische tegen het licht moet houden. Maar wanneer een ombudsman onwelgevallige zaken publiceert kan hij altijd aan de kant geschoven worden. Dat overkwam Thom Meens, die in 2011 in stilte eruit werd gewerkt bij de Volkskrant. Na een kort geding waarin de rechter bepaalde dat de ombudsman een onberispelijke staat van dienst had en niet zomaar ontslagen mocht worden koos de Volkskrant eieren voor zijn geld en kocht Meens af in ruil voor een zwijgplicht.

Zonder een woord vuil te maken aan de ontslagen ombudsman presenteerde de krant vervolgens Margreet Vermeulen, iemand die daarvoor als redacteur werkzaam was bij de krant maar naar eigen zeggen “niet te close met de redactie” is, als de nieuwe ombudsvrouw.

De nieuwe invulling die Vermeulen aan het begrip ‘kritische houding’ geeft wordt fraai geïllustreerd in haar bijdrage van 26 oktober, waarin ze stelt dat de “alternatieve geneeskunst er in de Volkskrant bekaaid vanaf komt” (p. 36).

Hoewel ze voorzichtigheidshalve opmerkt dat “aandacht in de krant geen adhesiebetuiging [is]” pleit ze er in de rest van haar betoog wel degelijk voor om alternatieve geneeswijzen serieus te nemen.

Een week eerder had Vermeulen een soortgelijke stelling geponeerd en werd daarna overladen met brieven. Ze zegt hierover:

“Beide kampen benadrukten nog eens dat zíj de waarheid in pacht hebben en dat ze daarom recht hebben op aandacht in de krant.”

Wetenschappers die in gecontroleerde experimenten geen bewijs vinden voor de werkzaamheid van alternatieve geneeswijzen vormen dus een ‘kamp’ van mensen die menen dat ze ‘de waarheid in pacht hebben’. Dit is bepaald geen enthousiaste beschrijving van wetenschappers die in feite gewoon hun werk doen.

Verder geeft Vermeulen het volgende advies over hoe journalisten van de Volkskrant over alternatieve geneeswijzen zouden moeten berichten:

“nuchter, kritisch en informatief en waar mogelijk het kaf van het koren scheiden. Want alternatieve gezeners/behandelaars vormen een bont gezelschap van buitenissige handelaren in hoop tot en met degelijk opgeleide medici die weliswaar in Nederland niet als zodanig erkend worden, maar in andere landen wel (chiropraxie).”

Chiropraxie zou dus ‘medici’ afleveren met een degelijke opleiding. Omdat dit voor het ‘koren’ van de alternatieve geneeskunst moet doorgaan is het goed om stil te staan bij wat chiropraxie inhoudt. Deze geneeskunst is ontwikkeld door de 19e eeuwse ‘magnetiseur’ Daniel D. Palmer, die beweerde een dove man zijn gehoor terug te hebben gegeven door met diens botten te schuiven. De reden voor dit succes zou een manipulatie van het magnetische veld in het lichaam van de patient zijn geweest. Palmer wordt ook door huidige chiropractici erkend als de grondlegger van hun discipline.

Niet alleen is er geen bewijs voor de effectiviteit van deze therapie, maar er is ook aangetoond dat deze niet kan werken (los van een mogelijk placebo effect). Om een zenuw uit te rekken moeten botjes in de wervelkolom namelijk zo sterk worden verschoven dat deze zou breken. Daarnaast kan deze behandelmethode, die dus geen positief fysiologisch effect heeft, tot nare bijverschijnselen leiden zoals herseninfarcten na het schuiven met botten in de nek.

Wanneer het einige bewijs voor alternatieve geneeswijzen zoals chiropraxie bestaat uit schadelijke gevolgen voor de gezondheid, waarom neemt de ombudsvrouw van de Volkskrant ze dan in bescherming? De volgende passage lijkt daar antwoord op te geven:

“Voor de krant staat de vraag centraal of de informatie interessant is voor lezers van de Volkskrant.”

En omdat een groot deel van de lezers van de Volkskrant blijkbaar in de zweverige hoek verkeert maant de ombudsvrouw tot een minder harde aanpak van onwetenschappelijke kwakzalverij. Er bestaat immers een vraag naar, en wie is de Volkskrant om daar niet aan te voldoen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *