MEDIA * KRITIEK

Journalistiek met een luchtje

Door Edi Terlaak

De wereld is groot, dus het is niet onmogelijk dat de onwaarschijnlijke sensatieverhalen die sommige kranten dagelijks publiceren op waarheid berusten. Opmerkelijk is wel dat zulke gebeurtenissen vooral lijken plaats te vinden wanneer een invloedrijke partij er belang bij heeft.

Op zaterdag 28 september publiceerde het Algemeen Dagblad bijvoorbeeld het artikel ‘Onwelriekende inbreker kruipt in bed bij slapend stel’. Een inbreker in Dubai zou na het zien van een slapend stel zich niet kunnen hebben inhouden, in het bed zijn gekropen, en de vrouw hebben betast. Deze vrouw dacht eerst dat ze door haar man werd geknuffeld, maar zou letterlijk onraad hebben geroken in de vorm van de penetrante geur van de inbreker. Nadat ze een gil uitslaakte zou de inbreker zijn gevlucht. De echtgenoot, die aan de andere kant van het bed lag, zou tevergeefs de achtervolging hebben ingezet. Maar omdat de geur van de inbreker zo sterk was, konden speurhonden van de politie de inbreker toch nog traceren naar een nabijgelegen gebouw, waar hij met twaalf andere gastarbeiders zou hebben geleefd.

De timing van dit artikel is markant, omdat The Guardian drie dagen eerder, op woensdag 25 september, onthulde dat de omstandigheden waaronder bouwvakkers in Qatar stadions en faciliteiten voor de WK van 2022 bouwen dicht in de buurt van ‘slavernij’ komen. Lonen worden niet betaald, of zijn zo laag dat arbeiders er nauwelijks van kunnen rondkomen; paspoorten worden ingenomen zodat gastarbeiders gereduceerd worden tot illegalen; en op één grote bouwplaats is zelfs sprake van onverholen dwangarbeid.

Natuurlijk, Qatar is geen Dubai (dat weer onderdeel is van de Verenigde Arabische Emiraten), maar in beide gebieden ondergaan gastarbeiders, terwijl ze villa’s bouwen voor oliesjeiks en kosmopolitische miljonairs, eenzelfde erbarmelijk lot. Zo schreef Human Rights Watch in een rapport uit 2006 dat gastarbeiders in Dubai vaak niet of nauwelijks betaald worden, hun paspoort kunnen kwijtraken aan werkgevers en in zeer gevaarlijke omstandigheden werken die in een schrikbarend hoog sterftecijfer resulteren.

Enig graafwerk leert dat de gebeurtenissen waarop het verhaal in het Algemeen Dagblad is gebaseerd dateren van April 2012, en dat 23 september van dit jaar de eerste zitting plaatsvond. Berichten van deze sessie volgen de grote lijn van het verhaal dat in het AD verscheen, maar wijken er op cruciale punten van af.

In het verslag van de zitting door Bassam Za’za’ ontbreekt iedere verwijzing naar de geur van de inbreker en is er ook geen sprake van dat hij in bed zou zijn gekropen bij het stel. De inbreker, de 27 jarige Bangladeshi M.R., had zich naar verluid toegang verschaft tot de woning met twee schroevendraaiers en had naar eigen zeggen de slapende dame aangeraakt aan haar dij om te controleren of ze sliep. Haar echtgenoot, de 44 jarige Jordanese ingenieur M.Y., schrok wakker van zijn gillende vrouw en probeerde vervolgens te voorkomen dat de inbreker een Blackberry zou stelen. In het handgemeen dat volgde verloor de inbreker een schoen, die de politiehonden in staat stelden om hem op te sporen.

Hoe dit feitenrelaas op zijn weg naar het AD verrijkt is met smeuïge details is niet helemaal duidelijk. De opgegeven bron is de Arabische krant Emirat Alyoum, en op de website van de zusterorganisatie emirates247.com lezen we inderdaad het op vrijdag 28 september geplaatste artikel ‘Thief sneaks into bed with couple in Dubai flat’. Hierin vinden we opeens de suggestie dat de inbreker bij het stel in bed zou zijn gekropen en dat niet zijn schoen, maar zijn onwelriekende geur hem zou hebben verraden. De bronnen voor deze versie die worden genoemd zijn ‘een belangrijke veligheidsfunctionaris’ en Luitenant Kolonel Ahmed Al Marri, hoofd van de opleiding van de afdeling crimineel onderzoek van de politie van Dubai.

Het is uitermate pikant dat hoge functionarissen van het monarchaal-militaire bewind in Dubai over informatie beschikken die niet aan bod is gekomen in de rechtszaal. Maar zelfs als de nieuwe informatie klopt is de timing verdacht. Juist op het moment dat de wereld zich buigt over de erbarmelijke arbeidsomstandigheden van gastarbeiders in de nabijgelegen golfstaat Qatar wordt een verhaal over een inbrekende gastarbeider aangedikt met verwerpelijke gebeurtenissen. Hierdoor ontstaat het beeld van gastarbeiders die lak lijken te hebben aan cruciale waarden van Westerse krantenlezers: ze doen niet aan hygiëne, ze hebben geen respect voor eigendom en ook niet voor het huwelijk. Bij zo’n verhaal had het AD onraad moeten ruiken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *